محصولات چرمی باکیفیت از دیرباز نماد اصالت، زیبایی ماندگار و دوام بی نظیر بوده اند و در کمد لباس ها، دکوراسیون منزل و حتی داخل خودرو جایگاه ویژه ای دارند. یک کیف چرم طبیعی، کفش چرم اصل یا کت چرم، در صورت رعایت اصول صحیح نگهداری محصولات چرمی، نه تنها ده ها سال عملکرد و استحکام خود را حفظ می کند، بلکه با گذشت زمان بافتی جذاب تر یافته و ارزش مادی و احساسی آن نیز افزایش می یابد.
بسیاری از افراد به اشتباه تصور می کنند چرم به دلیل مقاومت طبیعی خود نیازی به مراقبت خاصی ندارد، در حالی که همین مقاومت ظاهری موجب می شود آسیب های جزئی و تدریجی مانند خشکی، ترک خوردگی یا لک شدگی به مرور زمان به خسارات جدی و غیرقابل جبرانی تبدیل شوند. هدف از آشنایی با اصول حرفه ای نگهداری محصولات چرمی، حفظ زیبایی بصری، بافت نرم و انعطاف پذیر چرم و همچنین افزایش طول عمر و ارزش سرمایه گذاری آن برای سال های طولانی است.
بسیاری از کیف ها و کت های چرمی قدیمی که امروزه در حراجی های معتبر به قیمت های چندین میلیونی عرضه می شوند، به دلیل رعایت همین نکات ساده نگهداری محصولات چرمی توسط صاحبان قبلی، همچنان سالم، درخشان و چشم نواز باقی مانده اند. هنگامی که اصول صحیح رفتار با چرم را آموزش ببینید، دیگر هرگز به محصولات چرمی به عنوان کالای مصرفی زودگذر نگاه نخواهید کرد. بلکه آن ها را سرمایه ای ارزشمند خواهید دید که با گذشت زمان نه تنها ارزش خود را از دست نمی دهد، بلکه روزبه روز گران بهاتر می شود.
روش های نگهداری اصولی و طولانی مدت از محصولات چرمی
یکی از مهم ترین اصول نگهداری محصولات چرمی، حفظ رطوبت نسبی محیط در حدود ۴۵ تا ۵۵ درصد است. محیط بیش از حد خشک باعث ترک خوردگی چرم و محیط بیش از حد مرطوب منجر به رشد کپک های خاص می شود. برای دستیابی به این شرایط ایده آل، پیشنهاد می گردد از دستگاه های رطوبت ساز کوچک یا کیسه های سیلیکاژل در کمد، کشو و فضای نگهداری چرم استفاده نمایید و هر چند ماه یک بار وضعیت آن ها را بررسی و در صورت نیاز آن ها را تعویض کنید.
همچنین، تعویض دوره ای محصولات چرمی مانند کیف و کفش و چرخش منظم استفاده از آن ها موجب می شود فشار مداوم بر یک ناحیه خاص بصورت متمرکز وارد نشود و شکل طبیعی چرم حفظ گردد. نکته کلیدی بعدی در نگهداری محصولات چرمی، استفاده مداوم از قالب های مخصوص نگهدارنده است. این قالب ها که از چوب سرو یا پلاستیک فشرده با کیفیت ساخته شده اند، فرم اصلی کفش و کیف را حفظ کرده و مانع از بروز چین می گردند.
در مورد کت و ژاکت چرمی نیز همواره از چوب لباسی پهن با شانه های گرد و عریض استفاده کنید تا از افتادگی شانه ها جلوگیری کند.چوب سرو به دلیل رایحه طبیعی ضد حشره خود، مزیت مضاعفی در نگهداری محصولات چرمی به ارمغان می آورد. یکی دیگر از نکات اصلی در نگهداری محصولات چرمی، ثبت تاریخ آخرین نرم کننده یا واکس زدن بر روی برچسب کوچکی در داخل محصول است.
این کار کمک می کند بدانید چه زمانی نیاز به رسیدگی دوباره دارید و از فراموشی یا استفاده بیش از حد مواد شیمیایی جلوگیری می کند.این روش به ویژه برای افرادی که چندین محصول چرمی دارند، بسیار کاربردی و منظم کننده است. این نظم کوچک، در طولانی مدت تفاوت چشمگیری در کیفیت و طول عمر محصولات چرمی ایجاد می کند و چرم را همیشه در بهترین و ایده آل ترین شرایط خود نگه می دارد.
در کنار همه این روش های مراقبتی و پیشگیرانه، وقتی نوبت به تمیز کردن واقعی و عمیق چرم می رسد، با وجود ده ها شوینده و فرمول خانگی، واقعیت این است که هیچ کدام به اندازه کلینا چرم مؤثر، ایمن و حرفه ای عمل نمی کنند. کلینا چرم به طور اختصاصی برای چرم طبیعی فرموله شده، چربی های مفید چرم را حفظ می کند، لکه ها را بدون آسیب به رنگ و بافت از بین می برد و حتی لایه محافظ نانویی بسیار نازکی روی سطح ایجاد می کند که تا هفته ها از جذب مجدد آلودگی جلوگیری می کند.
بنابراین کلیناچرم بهترین و مطمئن ترین انتخاب برای کسانی است که می خواهند محصول چرم شان واقعاً تمیز، تازه و مثل روز اول بماند.
چگونه از محصولات چرمی در برابر رطوبت و نور محافظت کنیم؟
یکی از مهم ترین عوامل تهدید کننده دوام و زیبایی در نگهداری محصولات چرمی، تابش مستقیم نور خورشید است. اشعه ماوراء بنفش باعث اکسیداسیون رنگدانه های چرم می شود و به تدریج رنگ چرم را روشن، زرد یا بی رنگ می کند. برای جلوگیری از این آسیب، توصیه می شود محصولات چرمی را همواره داخل کمد های بسته یا کاورهای پارچه ای از جنس نخ نگهداری کنید.
در صورتی که ناچار به قرار دادن کیف یا کفش در نزدیکی پنجره هستید، از کاورهای مخصوص ضد یو وی چرم استفاده نمایید که امروزه به راحتی در بازار موجود است. حتی قرار گرفتن روزانه به مدت چند دقیقه در معرض نور مستقیم می تواند در دراز مدت تغییر رنگ غیرقابل برگشتی در چرم ایجاد کند. در حوزه نگهداری محصولات چرمی، بسیاری تنها به جلوگیری از خیس شدن مستقیم توجه می کنند، درحالی که رطوبت هوا نیز به همان اندازه خطرناک است.
در مناطق شرجی و مرطوب، پیشنهاد می شود هر ماه یک بار مقداری جوش شیرین یا زغال فعال داخل کیف و کفش قرار دهید و پس از ۴۸ ساعت آن را خارج کنید. همچنین استفاده از اسپری های ضدآب نانو مخصوص چرم طبیعی که منافذ را مسدود نمی کنند، روشی بسیار اثر بخشی برای محافظت در فصل باران است. این اسپری ها تا شش ماه خاصیت خود را حفظ کرده و نامرئی هستند.
ترکیب همزمان نور مستقیم و رطوبت، بدترین شرایط ممکن را برای نگهداری محصولات چرمی به وجود می آورد. درواقع، خشک شدن چرم مرطوب زیر نور خورشید احتمال ترک خوردگی را چندین برابر افزایش می دهد. اگر محصول چرمی خیس شد، هرگز آن را جلوی بخاری یا زیر نور مستقیم آفتاب قرار ندهید با دستمال میکرو فایبر به آرامی رطوبت را بگیرید و اجازه دهید در دمای اتاق و با جریان ملایم هوا به صورت طبیعی خشک شود. این روش شاید کمی زمان بر باشد، اما هم رنگ چرم را حفظ می کند و انعطاف آن را نگهداری می کند.
بهترین ترفندها برای افزایش طول عمر لباس های چرمی
یکی از ترفند های حرفه ای در نگهداری محصولات چرمی، روش استراحت دادن به لباس های چرمی است. پس از هر بار استفاده از کت یا شلوار چرمی، حداقل ۴۸ تا ۷۲ ساعت آن را روی چوب لباسی آویزان کنید و بلافاصله نپوشید. در این بازه، چربی های طبیعی پوست بدن که به چرم منتقل شده اند، به طور یکنواخت پخش شده و چرم فرصت تنفس و بازیابی پیدا می کند. این عادت ساده موجب حفظ نرمی طولانی مدت چرم و جلوگیری از ایجاد ترک های ریز می گردد. بسیاری از برندهای لوکس جهانی نیز همین توصیه را به مشتریان خود ارائه می دهند.
در حوزه نگهداری محصولات چرمی، استفاده از اسپری نرم کننده خانگی با ترکیب روغن بادام شیرین و سرکه سیب، جایگزین مقرون به صرفه و موثری برای نرم کننده های صنعتی به شمار می رود. کافی است این مخلوط را در بطری اسپری ریخته، از فاصله حدود ۲۰ سانتی متری روی سطح چرم پاشش کنید و سپس با پارچه نرم به آرامی ماساژ دهید. در نتیجه چرمی فوق العاده نرم، براق و خوش بو خواهید داشت. این روش طبیعی بوده و فاقد هرگونه ماده شیمیایی مضر است.
ترفند سوم در نگهداری محصولات چرمی به پاک سازی و نرم سازی یقه و سرآستین کت های چرمی اختصاص دارد که زودتر از سایر قسمت ها کثیف و سفت می شوند. برای این هدف، پارچه ای را با مخلوط مساوی شیر و الکل سفید مرطوب کنید و بسیار آرام روی این نواحی بکشید. این ترکیب چربی های اضافی را جذب کرده و خواص ضد باکتریایی قوی دارد و یقه و سرآستین را دوباره صاف، تمیز و نرم می کند. پس از انجام این کار، با پارچه خشک سطح چرم را پاک کنید و لباس را در هوای آزاد قرار دهید.
اشتباهات رایج در نگهداری محصولات چرمی
یکی از بزرگ ترین و رایج ترین اشتباهات در نگهداری محصولات چرمی، استفاده از وازلین یا روغن های معدنی برای نرم کردن چرم است. این مواد در ابتدا ظاهری مطلوب ایجاد می کنند، اما پس از چند ماه منافذ چرم را بسته و مانع تنفس طبیعی آن می شوند و در نهایت منجر به ترک خوردگی می گردند. وازلین همچنین گرد و غبار را به شدت جذب کرده و باعث کدر شدن سطح چرم می شود.
این اشتباه یکی از مهم ترین دلایل خرابی زود هنگام کیف ها و کت های چرمی به شمار می رود. به جای آن، همواره از کرم ها و روغن های مخصوص چرم با پایه طبیعی استفاده نمایید و از همان ابتدا روش صحیح را در نگهداری محصولات چرمی نهادینه کنید.
اشتباه دیگری که آسیب جدی به همراه دارد، نگهداری طولانی مدت محصولات چرمی داخل کیسه های پلاستیکی است. پلاستیک رطوبت را در خود محبوس کرده و محیطی ایده آل برای رشد قارچ ها را فراهم می آورد. حتی در صورتی که قصد دارید کیف یا کفش چرمی را برای فصل های طولانی کنار بگذارید، از کاور پارچه ای تنفس پذیر یا کاغذ بدون اسید استفاده کنید و چند کیسه سیلیکاژل در داخل آن قرار دهید. با به کارگیری یک کاور پارچه ای ساده، این مشکل به طور کامل در نگهداری محصولات چرمی برطرف خواهد شد.
دیگر اشتباه خطرناک و غیرقابل جبران، شست وشوی محصولات چرمی با آب و صابون و شوینده های معمولی در منزل است. صابون های خانگی دارای خاصیت قلیایی هستند و چربی طبیعی چرم را به طور کامل از بین می برند. در صورت بروز لکه های مقاوم، بهترین راه حل مراجعه به خشکشویی تخصصی چرم یا استفاده از شوینده های مخصوص چرم با خاصیت خنثی است که هیچ آسیبی به بافت وارد نمی کنند.
بهترین ابزارها و محصولات برای مراقبت دوره ای از چرم
در سال های اخیر، برس های مخصوص چرم با موی اسب به یکی از محبوب ترین ابزار ها در نگهداری محصولات چرمی تبدیل شده اند. این برس ها گرد و غبار را به طور کامل و بدون ایجاد کوچک ترین خش روی سطح چرم پاک می کنند و حتی باعث درخشندگی طبیعی آن می شوند. داشتن یک برس با کیفیت، نخستین گام در برنامه مراقبت دوره ای به شمار می رود . برس همچنین ماساژ ملایمی به چرم وارد کرده و گردش چربی های طبیعی را بهبود می بخشد. این برس ها عمری طولانی دارند و روش بسیار با ارزشی در نگهداری محصولات چرمی محسوب می شوند.
کرم های حاوی موم زنبور عسل و روغن در حال حاضر بهترین گزینه برای تغذیه و نگهداری از محصولات چرمی به شمار می روند. این ترکیب نه تنها لایه محافظتی موثری ایجاد می کند، بلکه عمق و زیبایی رنگ چرم را نیز افزایش می دهد. برند های اروپایی از کیفیت بالاتری برخوردارند، اما محصولات ایرانی نیز در سال های اخیر پیشرفت قابل توجهی داشته و با قیمت مناسب تری عرضه می شوند. این کرم ها جذب سریعی دارند و هیچ اثر یا لکه ای روی لباس باقی نمی گذارند.
ابزار تاثیر گذار دیگری که در نگهداری محصولات چرمی می تواند کاربردی باشد، دستگاه های کوچک بخار سرد خانگی مخصوص چرم هستند. این دستگاه ها چین های ریز روی کت و کیف را بدون تماس مستقیم برطرف می کنند و همزمان رطوبت ملایمی به چرم می رسانند. استفاده از آن ها هر سه تا چهار ماه یک بار نتایج شگفت انگیزی به همراه دارد و محصول را مانند روز اول تازه می کند. بخار سرد ایمن بوده و هیچ آسیبی به رنگ یا بافت چرم وارد نمی کند. همچنین بوی نامطبوع را به طور قابل توجهی کاهش می دهد.
راه های جلوگیری از ایجاد بوی نامطبوع در محصولات چرمی
جذب بوی نامطبوع سیگار، عرق بدن و غذا از مشکلات شایع در نگهداری محصولات چرمی به شمار می رود. موثرترین راه حل طبیعی، استفاده از کیسه های پارچه ای کوچک پر از پوست پرتقال خشک شده یا چای کیسه ای استفاده شده است. این مواد را به مدت ۴۸ ساعت داخل کیف یا کفش قرار دهید و سپس خارج کنید. این روش نه تنها بوی بد را جذب می کند، بلکه رایحه ای ملایم و دلپذیر نیز به جا می گذارد.
پوست پرتقال دارای خاصیت ضد باکتریایی طبیعی است و بی خطر محسوب می شود. این راهکار کم هزینه و همیشه در دسترس، حتی در بوتیک های لوکس جهان نیز مورد استفاده قرار می گیرد و بخشی ارزشمند از نگهداری محصولات چرمی به شمار می رود.
روش دوم، استفاده از اسپری خانگی تهیه شده از ترکیب مساوی آب همراه با چند قطره اسانس اسطوخودوس است. این مخلوط خواص از بین برندگی قوی کپک وقارچ را دارد به سرعت تبخیر شده و هیچ اثری بر چرم باقی نمی گذارد. کافی است از فاصله مناسب اسپری کنید و اجازه دهید محصول در هوای آزاد خشک شود. این روش بی بو است و این اسپری را می توانید همیشه همراه خود داشته باشید. با چند بار استفاده، بوی نامطبوع برای از محصولات چرمی حذف می شود.
برای کیف هایی که به طور مداوم استفاده می شوند، قرار دادن یک تکه کوچک زغال بامبو در جیب داخلی نتایج عالی به همراه دارد. این زغال تا چند ماه بوی بد را جذب می کند و با قرار دادن چند ساعت زیر نور خورشید دوباره قابل استفاده می شود. این روش طبیعی بوده و هیچ ماده شیمیایی به چرم اضافه نمی کند. زغال بامبو همزمان رطوبت اضافی را نیز جذب کرده می نماید. توصیه می شود چند تکه کوچک تهیه کنید و همواره یکی از آن ها داخل کیف باشد؛ این ساده ترین و ماندگارترین راه برای حفظ طراوت چرم و بوی خوش محصولات چرمی در طولانی مدت است.
تفاوت نگهداری چرم طبیعی و مصنوعی
چرم طبیعی به دلیل ساختار متخلخل خود قابلیت تنفس داشته و با گذشت زمان پتینه ای زیبا و منحصربه فرد پیدا می کند، در حالی که چرم مصنوعی فاقد این ویژگی است و بیشتر در معرض پوسته پوسته شدن و تخریب لایه رویی قرار دارد. به همین سبب، نگهداری محصولات چرمی طبیعی نیازمند استفاده دوره ای با روغن ها و کرم های مخصوص است، اما در چرم مصنوعی تنها پاکسازی سطحی کافی بوده و استفاده از نرم کننده های روغنی ممکن است باعث جدا شدن لایه پوششی شود.
چرم طبیعی با مرور زمان جذابیت بیشتری کسب می کند و این تفاوت اساسی، روش های نگهداری محصولات چرمی را متمایز می سازد.چرم طبیعی نسبت به رطوبت حساسیت بیشتری دارد و در صورت خیس شدن باید با حوصله و به آرامی خشک گردد، در مقابل چرم مصنوعی اغلب ضدآب بوده و با دستمال مرطوب به سرعت تمیز می شود و نگهداری محصولات چرمی طبیعی نیازمند دقت و صبر بیشتری است. همچنین چرم طبیعی در برابر خط وخش مقاومت بالاتری از خود نشان داده و قابلیت ترمیم طبیعی دارد، در حالی که خراش روی چرم مصنوعی دائمی باقی می ماند.
از نظر طول عمر، چرم طبیعی در صورت رعایت اصول صحیح نگهداری محصولات چرمی می تواند تا سال ها سال و حتی بیشتر دوام بیاورد، در حالی که بهترین چرم های مصنوعی طول عمر کوتاهی دارد و پس از آن لایه رویی آن دچار ترک خوردگی می شود. بنابراین روش های نگهداری چرم طبیعی و چرم مصنوعی متفاوت است و هرگز نباید از یک شیوه یکسان برای هر دو استفاده کرد.
جمع بندی
نگهداری محصولات چرمی بیش از آنکه کاری دشوار و پیچیده باشد، نوعی احترام عمیق به کیفیت، زیبایی و ارزش واقعی چرم طبیعی است که در طولانی مدت پاداش خود را به بهترین شکل می دهد. با رعایت چند عادت ساده نظیر کنترل رطوبت محیط، دوری از تابش مستقیم نور خورشید، استفاده از مواد مراقبتی مناسب و اختصاص زمان استراحت کافی به چرم، می توانید سال ها از کیف، کفش و لباس های چرمی مورد علاقه خود لذت برده و بدون کوچک ترین نگرانی از خرابی یا فرسودگی از آن ها استفاده کنید.
هرچه بیشتر به رفتار و نیاز های چرم توجه کنید، بهتر درمی یابید که این ماده زنده تا چه حد ماندگار است، مشروط بر آنکه با اصول صحیح نگهداری محصولات چرمی با آن رفتار شود. این روش ها پس از مدتی کوتاه به طور خودکار در زندگی روزمره شما جای گرفته و بخشی جدایی ناپذیر از سبک زندگی تان خواهند شد.
رعایت اصول صحیح نگهداری محصولات چرمی سرمایه گذاری است که بر طول عمر، زیبایی و عملکرد محصول تاثیر می گذارد. چرم طبیعی با مراقبت منظم و اصولی می تواند چندین دهه مقاومت، انعطاف پذیری و ظاهر عالی خود را حفظ کرده و رنگ آن عمیق تر شود و پتینه ای طبیعی و ارزشمند پیدا کند.

